Geschiedenis

Het verhaal van de Noordsingel

 

 

De Noordsingel is één van de oudste justitiële complexen van Nederland. Het bestaat uit twee gebouwen: de Strafgevangenis en het Gerechtsgebouw. De gevangenis is gebouwd volgens Amerikaans concept; celvleugels die centraal overzien worden vanuit het panopticum. Het oorspronkelijke idee stamt uit 1864 en kwam van gevangenisarchitect Allard C. Pierson. In de periode 1866-1972 is het complex opgebouwd. Het was echter Johan Frederik Metzelaar die het project moest afmaken vanwege de dood van Pierson in 1970.

De vleugelgevangenis bood ruimte aan in totaal 340 cellen, verdeeld over vier vleugels van elk drie verdiepingen hoog. Drie vleugels waren bestemd voor mannen en één voor vrouwen. De cellen waren 2,50 meter breed en 4 meter lang en voorzien van een tralievenster, stromend water, centrale verwarming en een toilet. Bovendien had elke vleugel een eigen wandelplaats. In 1913 werd in de gevangenis elektriciteit aangelegd.

 Op de hoeken van het vierkante gevangenisterrein lagen robuuste dubbele cipierswoningen. Verder was er een ziekenafdeling en had elke vleugel zijn eigen kapel zodat de gevangenen niet met elkaar in contact kwamen. Buiten de muur bevonden zich de directiewoningen.

Ook aan de buitenzijde, aan de singelkant, werd in 1899 begonnen met de bouw van een gerechtsgebouw met Notarieel Archief. Het gebouw werd ontworpen door Willem Cornelis Metzelaar, die net als zijn vader beroemd is geworden als rijksarchitect van karakteristieke koepelgevangenissen en gerechtsgebouwen. Het Rotterdamse Gerechtsgebouw wordt als het beste werk van Metzelaar beschouwd en is een goed voorbeeld van de negentiende-eeuwse overheidsarchitectuur. Tot 1996 zetelde hier de arrondissementsrechtbank en het kantongerecht. Sinds 1998 heeft het de status van rijksmonument. 

De toekomst

Compleet nieuw stukje Rotterdam

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Tuin van Noord is een uniek project. Met behoud van alle cultuurhistorische waarde wordt hier een compleet nieuw stukje Rotterdam gecreëerd. De meeste gebouwdelen blijven bestaan en krijgen een nieuwe bestemming. Denk aan koopwoningen, horeca, woonwerkeenheden, kantoorruimtes en tal van andere maatschappelijke functies. Een aantal niet oorspronkelijke delen van het complex is of wordt gesloopt voor de buurttuin.

Je eigen huis in de gevangenis
Wonen wordt één van de belangrijkste functies in de Tuin van Noord. In de bestaande gebouwen komen verschillende woonvormen voor verschillende doelgroepen. Zo komen er eengezinswoningen en appartementen.

Maatschappelijke functies
Behalve wonen gaat de Tuin van Noord ook tal van andere publieke en maatschappelijke functies herbergen. Het Gerechtsgebouw behoudt zijn grandeur en wordt gebruikt als bedrijfsverzamelgebouw op basis van de bestaande indeling. In het Notarieel Archief komt een innovatief culinair concept. En de kapel kan dienst doen als multifunctionele ruimte voor ontmoeting, cultuur en educatie. Al met al is het een zeer gevarieerd programma, dat nog volop in ontwikkeling is.

Planning
In januari 2014 zijn we gestart (gefaseerd) met de sloop- en bouwwerkzaamheden. In 2016 werden het programma en het ontwerp van de Tuin van Noord verder ingevuld, in nauw overleg met de gemeente. Verwachte oplevering is vanaf 2019. Voor een aantal planonderdelen worden nog exploitanten gezocht. Wij komen dan ook graag in contact met zorgaanbieders, (juridische) dienstverleners, ondernemers, restauranthouders, hoteliers, culturele instellingen, maar ook beleggers, die samen met ons verdere invulling willen geven aan de toekomst van de Tuin van Noord.

Het plan

Duurzaam behoud van karakter

De Noordsingel doorbreekt de muren! Het monumentale gevangeniscomplex in het Oude Noorden van Rotterdam verandert op dit moment van een gesloten omgeving in een open en groen gebied waar je heerlijk kunt wonen, werken en ontspannen.

In de Tuin van Noord wordt met respect voor de rijke historie gebouwd aan een nieuwe toekomst. Een toekomst waarin ruimte is gecreëerd voor nieuwe bewoners: van starters op de woningmarkt tot gezinnen met kinderen. En van ondernemers tot horeca-exploitanten.

Binnen het plangebied liggen een aantal historische, justitiële gebouwen, zoals het gevangeniscomplex uit 1872, het uit 1899 daterende Gerechtsgebouw en het Notarieel archief. De laatste twee zijn Rijksmonumenten. De gebouwen hebben nieuwe functies gekregen, waardoor het gehele complex weer langdurig en duurzaam kan worden benut. Het monumentale en cultuurhistorische karakter blijft zo behouden. De omliggende buitenruimte wordt getransformeerd tot een openbare stadstuin, zodat dit historisch stukje Rotterdam ook een bijzondere rol gaat spelen voor de omgeving.

Door het openbreken van de gevangenismuren ontstaat er een plek voor allerlei nieuwe activiteiten die ook van betekenis kunnen zijn voor de wijk. Hiermee levert de herontwikkeling een bijdrage aan de verbetering van de leefbaarheid van het Oude Noorden.

De buurttuin

Openbaar, ruim, duurzaam

Al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw willen de bewoners van het dichtbebouwde Oude Noorden een eigen wijkpark. Toen al werd gesproken over de sluiting van de ‘P.I. Noordsingel’, maar door het cellentekort werd dit steeds uitgesteld.

Met de realisatie van de Tuin van Noord komt deze wens eindelijk uit. De vijf meter hoge gevangenismuren worden op een aantal plekken doorbroken, waardoor de tuin van het monumentale complex open staat voor iedereen. In de nieuwe buurttuin kunnen bewoners en omwonenden genieten van ruimte, groen en stilte. Ook komt er een speeltuin voor de allerkleinsten.

Het Oude Noorden

Wijk met positieve sfeer

Het Oude Noorden is een wijk in opkomst. Door de gezellige vooroorlogse straatjes, prachtige singels, stoere kades en ruime pleinen doet het Oude Noorden bijna on-Rotterdams aan. Jong, oud, rijk, arm, studenten, acteurs, kunstenaars, ondernemers en winkeliers wonen en werken er naast en met elkaar. Gezinnen, creatievelingen, ondernemers, een- en tweeverdieners. Je vindt ze allemaal in het Oude Noorden.

Vanuit de buurttuin is er een directe ontsluiting naar de Zwartjanstraat, Noordsingel, Burgemeester Roosstraat en Zegwaardstraat. In het bruisende Oude Noorden vind je een gevarieerd aanbod restaurants, ontbijt- en lunchzaken, koffiezaakjes en kroegjes. Kijk op de website van het Oude Noorden waar alle leuke zaakjes zitten. 

Op de fiets of met het OV sta je binnen mum van tijd in het bruisende centrum van een wereldstad. Na vijf minuten fiets je al over de Meent. Wil je naar Rotterdam Centraal, dan pak je een mooie route langs de Noordsingel naar het station en als je liever de tram pakt, dan stoppen er diversen om de hoek. Voor je dagelijkse boodschappen hoef je helemaal niet ver te lopen, want de supermarkten zitten om de hoek.

  • test 1
  • test 6
  • test 4
  • test 2
  • test 8
  • test 3
  • test 7
  • test 5

Placemaking | evenementen in Tuin van Noord

Uniek platform voor culturele activiteiten



 

Met de transformatie van het Noordsingelcomplex naar de Tuin van Noord wordt het gebied weer teruggegeven aan haar omgeving. Het gesloten karakter van de gevangenis maakt plaats voor een plek waar ook publiek welkom is. Om deze mooie gedachte kracht bij te zetten, stelden wij als ontwikkelcombinatie het complex de afgelopen jaren graag beschikbaar voor culturele evenementen. Omwonenden en geïnteresseerden kregen zo de kans om het historische complex te bezoeken en culturele organisaties hadden een uniek platform voor hun activiteiten. Om de culturele evenementen te bekostigen, waren de kapel en de cellenvleugels tot en met maart 2017 te huur voor commerciële evenementen.(met uitzonderlng van de kapel). Dit deden wij in zeer prettige samenwerking met evenementenbureau CoSolo in Rotterdam. Tevens werden er diverse tv-programma's opgenomen.

Zo werden onder meer de volgende evenementen gehouden:

  • Prison Escape van Real Life Gaming 2012 tot 2017
  • Route du Nord 2017
  • Klassendag openmonumentendagen Rotterdam 2014
  • Aan de Bak In de Bak 2013
  • Open monumentendagen 2013
  • Operadagen Rotterdam 2013